Old Firm - Političko - Fudbalsko rivalstvo Celtica i Glasgow Rangersa Ludilo na tribinama i u gradu
Autor: Mladen Marić - FTV
Datum objave: 21. 07. 2015 - 02:02

Old Firm - Političko - Fudbalsko rivalstvo Celtica i Glasgow Rangersa

Nigdje u svijetu ne postoji rivalstvo kao što postoji između Glazgov Rendžersa i Seltika. Glazgovski derbi, nazvan Old Firm, mnogo je više od fudbala i sportskog rivalstva. Sukob je povezan s religijom (protestanti i katolici), politikom (lojalisti i separatisti), etničkim porijeklom (Škoti i Irci) i klasnom pripadnošću (srednja klasa i radnička klasa). Sukob navijača dva kluba često se naziva sektaštvom, jer podrazumijeva drastičnu podjelu i konflikte koji se odnose na religiju i sport.

Klub Rendžers osnovan je 1872. godine. Klub se identifikuje s protestantima i unionistima (svi koji podržavaju pripadnost Škotske i Sjeverne Irske Ujedinjenom Kraljevstvu). Seltik je osnovan 1887. godine. Prema mišljenju navijača Seltika, do većih problema dolazi nakon Prvog svjetskog rata, kada veliki broj protestanata stiže iz Belfasta, iz Sjeverne Irske, u Glazgov. To su prvi navijači koji su svoje religijsko opredijeljenje povezali s fudbalom i napravili vezu između svoje protestantske pripadnosti i fudbalskog kluba Rendžers. Smatra se da su oni začeli tradiciju neprijateljstva.

celtic2

S druge strane, navijači Rendžersa smatraju kako je problem nastao ranije, dolaskom siromašnih Iraca u Glazgov, čiji je cilj bio destabilizacija Škotske. Navijačima Seltika zamjera se da ne poštuju ni škotska ni britanska pravila i zakone niti britansku istoriju. Od početaka, Seltik se vezivao za radničku klasu, za Irce katolike, imigrante, ljude koji obavljaju najlošije poslove, dok Rendžersi predstavljaju simbol škotskog identiteta koji je bio konzervativan, odnosio se na pripadnike srednje klase i protestante. Do prvog sukoba navijača dva tima došlo je 1909. godine kada su navijači zapalili tribine.

Pjevanje uvredljivih pjesama na tribinama naročito se povećalo 1970-ih godina, tokom nereda u Sjevernoj Irskoj, jer navijači Seltika podržavaju IRA-u dok navijači Rendžersa podržavaju unionističke grupe kao sto je Narandžasti red i razne alsterske organizacije. Vremenom, sektaštvo, oštre podjele i vrijeđanje na religijskoj i etničkoj osnovi postali su sastavni dio Old Firma.glasgov

 

Zanimljivo je da se konfesionalna podjela među navijačima polako gubi, a dešava se da protestanti navijaju za Seltik, a katolici za Rendžers. Prema podacima iz 2003. godine, 75% navijača Seltika je katoličke vjeroispovijesti, a 4% su protestanti. Iako je broj mali, pokazuje da religijska podjela više nije striktna. Isto važi i za Rendžerse - 65% navijača su protestanti, a 5% katolici.

Samo trećina nasilničkih djela koje su posljedica religijske pripadnosti, imaju veze s fudbalom. Dvije trećine religijskih sukoba nisu povezane s fudbalom i sportom ni na koji način. Zapravo, jedina izrazita podjela jeste etnička. Zanimljivo je da navijači Rendžersa često ne navijaju za škotski nacionalni fudbalski tim, već za Engleze. S druge strane, navijači Seltika podržavaju isključivo Irsku.

Na derbijima, navijači Seltika uvijek mašu irskom zastavom, dok navijači Rendžersa donose zastavu Ujedinjenog Kraljevstva. Old Firm rivalstvo kombinuje elemente nacionalizma, religijskog konflikta, klasne borbe, političkih sukoba (od kojih se mnogi dešavaju van same Škotske), a sve ovo provučeno je kroz istoriju jednog grada - Glazgova. Kako je u Irskoj jačao građanski rat, rivalstvo Old Firma se zaoštravalo.

U Belfastu, navijači Rendžersa imaju i veoma važnu ulogu, a to je učestvovanje u Narandžastom redu,o organizaciji koja se bori protiv IRA-e, protiv irskih separatista, i zalažu ili za autonomiju Sjeverne Irske ili za ostajanje u okviru Ujedinjenog Kraljevstva. S druge strane, Seltik je postao direktna veza s IRA-om. Old Firm je poprište svih sukoba i kanal kroz koji je svako mogao izraziti nezadovoljstvo koje gotovo nema nikakve veze s fudbalom.

/ Sažetak